smith: antinous

 

Antinous: boy made god
R.R.R. Smith with Federica Gigante, Julia Lenaghan and Milena Melfi
Oxford, Ashmolean Museum, University of Oxford, 2018
128 p., kleuren-afb.- ISBN 978-1-910807-27-9

  

Dit boekje begeleidt een tentoonstelling in het Ashmolean Museum (25 sept 2018 -24 feb 2019) rond de schitterende Antinoüs-buste die in 1879 in Syrië (Balanea) werd gevonden, in particulier bezit is en door het Ashmolean Museum is gerestaureerd. Behalve de catalogus van de tentoongestelde stukken – veelal afgietsels – heeft Smith een bijzonder interessant overzicht geschreven van de bewaard gebleven Antinoüs-afbeeldingen. Er zijn 88 marmeren Antinoüssen bekend hoofdzakelijk afkomstig uit Italië en Griekenland: 18 beelden, 15 bustes, 53 koppen en 2 reliëfs. Daarnaast hebben 33 steden – hoofdzakelijk in Griekenland en Asia Minor – reeksen van 135 verschillende Antinoüs-munten geslagen.

Het zijn vooral de marmeren beelden die Smith onderzoekt. Hij probeert aan de hand van deze beelden meer te weten te komen over Antinoüs, van wie we alleen met zekerheid weten dat hij uit Bithynië (NW-Turkije) kwam, jong deel uitmaakte van de entourage van keizer Hadrianus en in de herfst van 130 nC in de Nijl verdronk. De beelden van de jongeman vergelijkend meent hij dat "the statues consistently represent Antinous's age as that of a prepubescent boy, aged around thirteen or fourteen" (p. 42).

Verder komt Smith tot de conclusie dat Hadrianus die na Antinoüs' verdrinkingsdood ter plekke de stad Antinoöpolis stichtte en Antinoüs tot god verhief, aan de hofbeeldhouwers opdracht gaf om een 'geautoriseerd' Antinoüs-portret te maken waarvan kopieën in het Romeinse rijk werden verspreid. De Antinoüs-cultus verspreidde zich daarna als een van de keizer onafhankelijk fenomeen.

 

Het is een duidelijk boekje met mooie foto's en het geeft veel stof tot nadenken en verder onderzoek!

Voor iedereen die Hadrianus volgt – op welke manier dan ook –  een MUST!

 © conens & van wiechen A. van Wiechen