literatuur m.b.t. keizer hadrianus

 

Er zijn veel, heel veel boeken geschreven over keizer Hadrianus en zijn tijd. Daarnaast is bewaard gebleven werk van tijdgenoten ook in Nederlandse vertaling verschenen. Hier vindt u een lijst van (nog leverbare) boeken:

Hét standaardwerk is de biografie Hadrian: The restless em­peror van Anthony R. Birley (1997). Mijn Hadrianus-bijbel! 

Prachtig tentoonstellingsboek Hadrian, Empire & conflict van Thorsten Opper (Londen, BM) en boek met artikelen bij de conferentie in BM.

In 2009 schreef Anthony Everitt Hadrian and the Triumph of Rome dat een jaar later in het Nederlands werd vertaald.

Elizabeth Speller, Danny Danziger en James Morwood hebben ook een biografie van Hadrianus geschreven. De beste van de drie is die van James Morwood.

In 2015 verscheen een bundel met korte artikelen over keizer Hadrianus geschreven door o.a. Olivier Hekster en Corjo Jansen (red.). 

Over de Bar Kokhba opstand in 132-136 verschenen onlangs twee boeken: de diepgaande studie van Menachem Mor (2016) en een kort overzicht door Lindsay Powell (2017).

Speciaal over de relatie van Trajanus en Hadrianus met de Lage Landen: Buijtendorp 2017.

Een prachtig, algemeen boek over de pax Romana schreef Adrian Goldsworthy. In het boek De Romeinse keizers: Het leven aan het hof en op de veldtocht van Michael Sommer besteedt de auteur ook aan keizer Hadrianus aandacht in de context van alle keizers (eerste tot en met vijfde eeuw).

Over Rome: onlangs (2017) is de Rome-atlas van Carandini in het Engels vertaald.

Het boek Van Rome naar Romeins geeft heel goed de "multiculturele" samenleving in de bloeitijd van het Romeinse rijk weer. Keizer Hadrianus is daarin ook een belangrijke figuur.

Sterven in stijl van Anton van Hooff geeft een algemeen beeld van de opvattingen van dood, begraven en hiernamaals in de klassieke oudheid. Ook de periode van Hadrianus en zijn opvolgers wordt uiteraard beschreven. Van dezelfde auteur: De Gouden Eeuw van Rome.

In het boek de EZEL archeologie, geschiedenis, cultuur, kunst,  literatuur beschrijf ik hoe belangrijk de ezel & zijn bastaarden zijn geweest tot nu toe. Vier hoofdstukken zijn gewijd aan de EZEL in de Romeinse periode. In hoofdstuk 5 (Gouden ezels) ga ik uitgebreid in op Apuleius' roman De Gouden Ezel en het Nachleben daarvan.

 

LATIJNSE & GRIEKSE TEKSTEN in NL VERTALING

Een van de bronnen voor de bestudering van Hadrianus en zijn tijd is de Historia Augusta. Maar we moeten we in ons achterhoofd houden dat ook de schrijver(s) van deze tekst hun eigen agenda hadden (wellicht, mogelijk, misschien!).

Pausanias werd geboren een paar jaar vóór de regeringsaanvang van keizer Hadrianus. Zijn Beschrijving van Griekenland is enorm belangrijk. Hij zag 'beschreef gebouwen, schilderijen en landschappen die verdwenen zijn. Hij kende mythen en verhalen die uit geen andere bron bekend zijn. En hij noemde Hadrianus is zijn beschrijving. Pausanias is dan ook een belangrijke bron voor onze kennis over Hadrianus' culturele activiteiten in Griekenland. 

Een heel belangrijke tekst is de roman Metamorphosen van Apuleius, beter bekend onder de naam: De Gouden Ezel. We bezien de Romeinse wereld ten tijde van Hadrianus' opvolgers Antoninus Pius (r.138-161) en Marcus Aurelius (r.161-180) door de ogen van een bijzondere ezel. Behalve het leuke verhaal en het meeslepende sprookje over de Liefde-die-overwint heeft het werk enorm veel invloed gehad op latere auteurs (Boccaccio, Shakespeare, Cervantes) en kunstenaars (Canova, Rodin).

Frontinus schreef rond het jaar 100 nC een werk over de aquaducten van Rome. Hij was watercommissaris van de stad en kende de waterleidingen en aquaducten als geen ander. Een belangrijke tekst.

Philostatos (ca.170-ca.245) schreef enkele belangrijke teksten die bewaard gebleven zijn. Voor het eerst verscheen van zijn Schilderijen en Levens van sofisten van een Nederlandse vertaling. Ook keizer Hadrianus wordt in dit laatste werk genoemd.

 

ROMAN

Marguerite Yourcenar schreef in 1951 haar veelgeprezen Mémoires d'Hadrien.
In 2017 publiceerde Nynke Smits een roman over Sabina

 

© conens & van wiechen drs A. van Wiechen