jeugd

 

 

Hadrianus was het tweede kind en de eerste zoon van P. Aelius Hadrianus Afer en Domitia Paulina. De familie van vaderskant behoorde tot de eerste bewoners van een in de derde eeuw vC gestichte Romeinse veteranen-nederzetting in Spanje, die om nostalgische reden Italica werd genoemd. Men leefde er - zoals nog steeds in Andalusië  - van de landbouw, vooral van olijfbomen. Export van olijven en olijfolie zorgden voor het gestaag toenemen van het familiekapitaal. Moeder behoorde tot een inheemse Spaanse familie die al generaties lang in een van de oudste steden van Spanje woonde, nl. in Gades (Cádiz).

Wat de exacte geboorteplaats van Hadrianus is geweest, is niet met zekerheid te zeggen. Wellicht verbleef zijn moeder in Rome toen Hadrianus werd geboren op 24 januari 76, tijdens de regering van keizer Vespasianus. Hoe dan ook, hij zal als kleine jongen zijn eerste stapjes ongetwijfeld gezet hebben met een peuter-rollator, zoals afgebeeld op een contemporaine Romeinse sarcofaag.

Zijn verzorgster was een zekere Germana, een slavin wellicht afkomstig uit Germania. Tijdgenoot en redenaar Quintilianus raadde ouders aan de verzorging van de baby over te laten aan iemand die goed Latijn sprak, d.w.z. zonder accent. Immers, het is haar taal die het kind het eerst hoort! Misschien had Germana toch een beetje een accent, want Hadrianus werd later - volgens geschreven bronnen - bij zijn eerste officiële voorlezing in de senaat uitgelachen vanwege zijn onbeschaafde accent. Onmiddellijk daarna heeft hij keihard geoefend om in uitspraak de allerhoogste graad van perfectie te bereiken.

Als driejarige was hij zich waarschijnlijk niet bewust van de gebeurtenissen in zomer 79: Vespasianus overleed en Titus volgde zijn vader op én op 24 augustus – om één uur 's middags – begon de vulkaan Vesuvius zich te roeren met desastreuze gevolgen voor steden zoals Pompeii en Herculaneum.
Een jaar later werd in Rome het Amphitheatrum Flavium - dat wij beter kennen als het Colosseum - geopend met grootse spelen.

Nadat Titus in september 81 overleed, liet zijn broer en opvolger Domitianus de bekende Boog van Titus oprichten waarin de triomftocht na de inname van Jeruzalem werd afgebeeld. Hadrianus kan ook als toeschouwertje een échte triomftocht hebben gezien waarmee Domitianus zijn overwinning op enkele Germaanse stammen  afsloot.

Toen zijn vader overleed, kreeg de tienjarige Hadrianus twee voogden die zeer belangrijk voor hem zouden zijn: Attianus en Marcus Ulpius Trajanus, beiden afkomstig uit Italica.
Trajanus was een verre oom: de opa van Hadrianus was gehuwd met de zus van de vader van Trajanus. Hij was een uitmuntend militair die snel carrière maakte. Zijn huwelijk met Pompeia Plotina was kinderloos en beiden namen de zorg voor Hadrianus zeer serieus, die de gewone conventionele opvoeding kreeg met onderwijs in Latijn en Grieks.

Vanwege zijn grote liefde voor alles wat Grieks was, werd hij al snel Graeculus (Griekje) genoemd. Misschien stond hij ook wel vooraan toen Domitianus zijn stadion met Griekse spelen liet inwijden. Er werd daar toen o.a. muziek gemaakt ter ere van Jupiter. Deze plek is nog steeds te bekijken en het is een van de prettigste pleinen in Rome: Piazza Navona!

Op zijn veertiende werd Hadrianus naar zijn voor-vaderlijke landgoed bij Italica gestuurd. Misschien dat hij zich voelde als een tijdgenoot die na een lang verblijf in de wereldstad Rome naar zijn geboorteland Spanje terugkeerde en het daar maar een "provinciale woestijn" vond! Hadrianus leerde in Italica wel goed jagen en de jacht zou de rest van zijn leven zijn favoriete sport blijven. Maar blijkbaar ging hij zó op in de jacht, dat het Trajanus te gortig werd. Hij wilde zijn pupil meer serieuzer taken opleggen en riep hem naar Rome terug. 

In de hoofdstad maakte hij kennis met zijn zwager Servianus die in deze periode met Hadrianus' zus Domitia Paulina was getrouwd. De relatie tussen beide mannen werd nooit hartelijk. Vaak stonden ze lijnrecht tegenover elkaar!

verder  »»